Aalst
Aalst is een stad van meer dan 78.000 inwoners, gelegen aan de rivier de Dender en heeft Sint-Maarten als patroonheilige; maar is het meest bekend om zijn jaarlijks carnaval. Daarnaast schreef de stad in het begin van de 20e eeuw politieke geschiedenis mede dankzij priester Adolf Daens, één van de stuwende krachten achter de Christelijke Volkspartij, die samen met de arbeiders gestreden heeft tegen armoede en onrecht; onderwerpen die later in 1971 beschreven werden in het beroemdste boek van Louis Paul Boon en ook werldwijd beroemd werd door de gelijknamige film “Daens”, welke op een meesterlijke wijze verfilmd werd door Stijn Coninckx in 1992 en genomineerd werd in Hollywood voor een Oscar. Een standbeeld van priester Adolf Daens vind je terug op het Werfplein.
Aalst bestaat ook nog uit 9 verschillende deelgemeenten, waaronder Aalst zelf en verder nog Baardegem, Erembodegem, Gijzegem, Herdersem, Hofstade, Meldert, Moorsel en Nieuwerkerken. Met behulp van de fietskaart Scheldeland “Tussen Schelde en Dender”, kan u al deze plaatsen bezoeken; maar wij starten op de Grote Markt van Aalst, die dankzij de vele monumenten die er aanwezig zijn, het uitzicht heeft van een groot openluchtmuseum.
Het Oud Schepenhuis werd reeds in 1225 gebouwd en id daarmee het oudste bewaarde schepenhuis van de Lage Landen. De belforttoren, welke bij de Aalstenaars beter bekend is als de “tettentoren”, is door Unesco als werelderfgoed erkend. Opvallend aan het Oud Schepenhuis is het vooruitspringende gebouwtje wat men het gebiedshuisje noemt; een naam die verwijst naar een gebruik waarbij een baljuw of stadshouder de wetten voor de stad afkondigde. Vandaag de dag worden er geen wetten meer aangekondigd vanuit dit gebouwtje, maar doet het dienst als infocentrum van de Dienst Toerisme.
Nog op de Grote Markt staat in het midden het standbeeld van Dirk Martens, hij drukte het eerste boek met losse letters in de Nederlanden en was bevriend met Erasmus, hij was een Nederlands Augustijner kanunnik, theoloog, humanist, schrijver en filosoof en werd geboren onder de naam Geert Geertszoon of Gerrit Gerritszoon in Rotterdam.
De Borse van Amsterdam met zijn opvallende zuilengallerij, welke zich op de hoek van de Nieuwstraat bevindt, verwijst naar de oude handelsroute tussen Amsterdam en Rijsel, die ook over Aalst liep. Verderop vindt je de monumentale gevel van het stadhuis van Aalst, waar je via een poort en een gekasseide binnenkoer het Landhuis bereikt. Hier zetelden jarenlang de heren van het Land van Aalst, een gebied dat zich uitstrekte tussen Schelde en Dender.Aalst was in die tijd daar de hoofdstad van.
Aan de hoofdgevel van het stadhuis bevindt zich het beeld van Odineke, het hoofdpersonage uit de bekende werken “De Kapellekensbaan” en “Zomer te Termuren” van Louis Paul boon; in Erpe-Mere is er zelfs een kleinbrouwerij die één van haar bieren Odineke gedoopt heeft.
In het het Oud Hospitaal, waar de rijke collectie van het Stedelijk Museum ‘t Gasthuys is ondergebracht, kan je alles te weten komen over het leven en werk van priester Daens, schrijver Louis Paul Boon, schilder Valerius De Saedeleer, drukker en uitgever Dirk Martens en renaissancekunstenaar Pieter Coecke, allen geboren Aalstenaars, bewonderen. Het museum ligt op de Oude Vismarkt nr 13.
In de Pontstraat bevindt zich de toegang tot het vroegere Sint-Katherinnen-Op-Den-Zavel Begijnhof. Hiervan is niet veel meer overgebleven, want naast het grondplan staat er nog de neobarokke Sint-Antoniuskapel, de Sint-Catharinakerk welke op het einde van de 18de eeuw werd gebouwd en daardoor één van de weinige religieuze gebouwen in ons land isin classicistische stijl , het convent en de vroegere pastorij.
Ben je geïnteresseerd in volkse balsporten, kom dan tijdens het laatste weekend van juli naar het Vlaams Kampioenschap kaatsen, dat doorgaat op de Houtmarkt, waar het beeld van de Heilige Nepomucemus staat. Deze balsport is heel populair in de steden en dorpen langsheen Dender en Schelde.
Het Stadspark dat reeds ten tijde van de Eerste Wereldoorlog werd aangelegd doet in de maanden juli en augustus dienst als decor op maandagavond voor de gratis openluchtconcerten, die met de jaren zijn uitgegroeid tot een begrip in Aalst en ver daarbuiten.
Winkelen in een stad als Aalst kan natuurlijk ook, want de Nieuwstraat vormt samen met de Kattestraat en de Korte- en Lange Zoutstraat het hart van de drukke wandel- en winkelzone binnen deze stad. Het is hier ook dat je op de hoek van de Nieuwstraat en de Hopmarkt het carnavalsmonument ziet staan dat een “Voil Jeanet” uitbeeldt.
De landelijke deelgemeenten van Aalst hebben ook heel wat te bieden voor de bezoekers; de Faluintjesstreek is de verzamelnaam voor de vier aan elkaar grenzende deelgemeenten: Baardegem, Herdersem, Meldert en Moorsel. Deze landelijke streek stond historisch onder de invloedssfeer van de nabij gelegen Abdij Affligem. Ieder jaar opneiuw gaat in één van deze deelgemeenten de Pikkeling door; dat is een internationaal folklorefeest met folklore uit binnen- en buitenland; die teruggrijpen naar eeuwenoude oogstrituelen, terwijl je tevens kan proeven van een traditionele streekgastronomie, waarvan de Aalsterse vlaaien heel bekend zijn.
Baardegem is op zijn beurt dan de geboorteplaats van Jan Frans Vonck, die de grote bezieler was van de Brabantse Omwenteling. Andere bezienswaardigheden zijn onder meer de 12de eeuwse Sint-Margaretakerk, verschillende kapellen die her en der verspreid staan en een aantal boerderijen uit de 16de en 19de eeuw. Herdersem is vooral gekend als bedevaartsoord, vanwege zijn levendige Sint-Antoniusverering en -viering. Bezoek hier ook de O.L.V. Ten Beeldekenkapel, het 18de eeuwse sashuis, de mooie beemdlandschappen langsheen de oude Dender en het pittoreske Denderland, en het natuurgebied Biezenbroeken, gelegen op de grens tussen Herdersem en Moorsel. Naast Herdersem is ook Erembodegem een bedevaartsoord dankzij de Sint-Amanduskapel.
Meldert ligt in de schaduw van de Abdij Affligem, deze streek werd dankzij de monniken een belangrijk centrum voor de hopteelt, want in de 17de eeuw werd hier in de Faluintjesstreek meer dan de helft van alle hop in Europa geproduceerd. Vandaag de dag worden nog steeds streekbieren met deze hop gebrouwd en op het dorpsplein van Meldert staat het Hopmonument als eerbetoon aan die teelt. Andere bezienswaardigheden naast het dorpsplein zijn onder andere de Frankische dries, de Sint-Walburgakerk uit de 14de eeuw, de Molenvijver en het Kravaalbos.
Tussen Erembodegem en Denderleeuw ligt het 52 hectare grote natuurgebied De Gerstjens. Het is één van de best bewaarde natuurstreken van de Denderstreek met als trekpleisters de Welle- en Kapellemeersen. Voor een unieke collectie vliegtuigen en onderdelen uit de Tweede Wereldoorlog moet je naar het Broken Wings Museum.
Op het dorpsplein van Gijzegem staat een authentieke schandpaal en de pseudo-basilicale Sint-Martinuskerk dateert uit 1772. Het Hof in Gijzegem is een kasteelhoeve welke werd opgetrokken in traditionele bak- en zandsteenstructuur en dateert uit 1688. Daarnaast zijn de toegangspoort, de tuin en de gerestaureerde oranjerie de enige overblijfselen van dit kasteel.
Fietstochten met een thema en die bewegwijzerd zijn voor Aalst en omstreken zijn:
- Faluintjesroute, over een afstand van 45 kilometer met start aan het station van Aalst
- Jozef de Brouwerfietsroute, over een afstand van 50 kilometer met start in het dorp van Haaltert
- Molenbeekroute (1), over een afstand van 42 kilometer met start op de markt van Herzele
- Reuzenroute, over een afstand van 38 kilometer met start op de grote markt van Dendermonde
- Schiptrekkersroute, over een afstand van 30 kilometer met start aan het NMBS station van Denderleeuw
